9 lip 2026

Archiwa Państwowe i PKP S.A. zapraszają do udziału w ogólnopolskiej zbiórce prywatnych pamiątek i dokumentów związanych z koleją. Celem akcji jest zachowanie pamięci o polskiej kolei i kolejarzach oraz uczczenie jubileuszu 100-lecia PKP w Roku Polskiej Kolei. Materiały można przekazywać do 2 października br.

Album zdjęć, pożółkły bilet, legitymacja służbowa, dyplom czy wiekowy list z podróży – to tylko niektóre z pamiątek, które kryją historię niejednej rodziny, lecz całej Polski. Historia kolei w Polsce to przede wszystkim historia ludzi – ich pracy, pasji, zawodowej dumy i codziennego życia. To także opowieść o rodzinach, w których kolejarskie tradycje przekazywano z pokolenia na pokolenie, oraz o miejscach, które przez dekady były sercem lokalnych społeczności i tłem tysięcy podróży.

Teraz, dzięki ogólnopolskiej akcji „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych” mogą stać się bezcennym świadectwem minionych epok oraz źródłem wiedzy o kolei dla przyszłych pokoleń.

Celem ogólnokrajowej akcji jest ochrona pamięci o kolejarzach oraz zachowanie materialnych i niematerialnych śladów ich biografii. Za każdym starym albumem rodzinnym, spisanym pamiętnikiem czy mapą kryje się coś więcej niż pamiątka – ludzie, emocje i historie o kolei, która od pokoleń łączy Polaków.

Zbierane są wszelkie pamiątki związane z historią kolei oraz pracą kolejarzy i ich pasjonatów, niezależnie od epoki, formy czy stanu zachowania. Mogą to być m.in.

• dokumenty i fotografie,
• rozkłady jazdy, mapy i plany techniczne,
• książki i wydawnictwa,
• bilety,
• plakaty, pocztówki,
• nagrania audio i wideo,
• rodzinne wspomnienia i relacje związane z koleją.

W akcji biorą udział wszystkie Archiwa Państwowe oraz ich oddziały w całej Polsce. Materiały możesz przekazać w placówce najbliższej miejscu Twojego zamieszkania. Przekazane materiały zostaną w Archiwach Państwowych profesjonalnie zabezpieczone, opracowane oraz udostępnione m.in. w ogólnodostępnym serwisie Szukaj w Archiwach. Do włączenia się w inicjatywę zaprasza m.in. Artur Barciś – pierwszy darczyńca akcji, znany polski aktor teatralny i telewizyjny, który przekazał do zasobu Archiwum Państwowego w Warszawie pamiątki rodziców związanych zawodowo z koleją.

Akcję objęli patronatem honorowym: Minister Infrastruktury oraz Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Partnerami inicjatywy są: spółki Grupy PKP, Instytut Kolejnictwa, Urząd Transportu Kolejowego, Fundacja Grupy PKP oraz Stacja Muzeum.